लघुकथा: संस्कार
— लीलाराज दाहाल
“अब नेपालीमा बोल् त फेरि? अङ्ग्रेजी मात्रै बोल् भनेर कतिपल्ट भनिसकें? नेपालीमा बोलिस् कि पिटाइ खाइस्!” बुथुरी जैसीले छोरालाई डर देखाउन हात उज्याई!
ऊ छोरालाई पढाउँदै थिई। उसले पतितर्फ हेरेर भनी, “हेरिस्यो न कालु! अहिलेको स्कुलमा पनि नेपाली पढाउँदो रहेछ! यसरी त हुँदै भएन। छोरालाई अर्को स्कुलमा सारौँ न, के!”
अब उसले छोरालाई जोडतोडले ‘राजसी’ भाषामा बोल्न सिकाइरहेकी थिई। यस्तो भाषामा बोले मात्रै मानिस संस्कारि मानिन्छ भन्ने उसमा अटल विश्वास थियो। तँ, तिमी, तपाईं जस्ता शब्द प्रयोग गर्ने वरिपरिका मान्छेहरूलाई ऊ ‘पाखे’ भन्थी। उनीहरूले सहरिया संस्कारको बर्को ओढ्न थाले पनि गाउँले मजेत्रोलाई पूर्ण रूपले त्याग्न सकेका थिएनन्। उनीहरू गाउँले परिवेश र सहरिया संस्कारको दोसाँधमा उभिएका थिए।
एकैछिनमा साइकलमा तरकारी बेच्दै आएको व्यापारीलाई छेउको गल्लीमा रोकेर हप्काउँदै सोधी, “ए भैया, आलु-प्याज कति रुपैयाँ किलो दिन्छस्?”
तरकारी किनेर फर्केपछि घरको कम्पाउन्डभित्र कुकुरको स्याहार गरिरहेका घरबेटीतिर हेर्दै उसले संस्कारजन्य भाषामा सोधी, “आज पनि यो ह्यान्सी डगले बिस्कुट, मिट खाइसेनछ दाई?”
–०००–
वाग्मती-११, कर्मैया, सर्लाही
नेपाली भाषा साहित्यलाई माया गरेर यहाँसम्म आइ, यहाँ प्रकाशित लेख/रचनाहरू पढिदिनु भएकोमा तपाईँलाई धेरै धेरै धन्यवाद। तपाईँले भर्खरै माथि पढेको लेख/रचना कस्तो लाग्यो कमेन्ट बक्समा आफ्नो प्रतिक्रिया राख्न सक्नु हुनेछ। आफ्नो मनमा लागेको प्रतिक्रिया राख्न तपाईँ स्वतन्त्र हुनुहुन्छ। यदि तपाईँ पनि नेपाली भाषा साहित्यमा कलम चलाउनु हुन्छ भने आफ्नो छोटो परिचय र एक प्रति अनुहार चिनिने तस्बिर सहित आफ्ना लेख/रचनाहरू हामीलाई hamrokathaghar@gmail.com मा पठाउन सक्नु हुनेछ। अन्य कुनै पनि जानकारीका लागि +९१८७३८०९३५७३ नम्बरमा ह्वाट्सएप गर्न सक्नु हुनेछ। धन्यवाद । नोट: यहाँ प्रकाशित कुनै पनि लेख/रचनाहरू लेखकको वा 'हाम्रो कथा घर' को अनुमति बिना कुनै पनि माध्यमबाट प्रकाशन प्रसारण गर्न पाइने छैन । अन्यथा, यस्तो गरिएको पाएमा प्रचलित कानुन बमोजिम कारबाही गरिने जानकारी गराउँदछौ।
