कविता: मनैदेखि किन थाक्छ मान्छे ?

कवि: सुष्मा दाहाल

शरीर त
समयको आदेश पालना गर्ने
एक आज्ञाकारी छाया मात्र हो !
थकान त्यहाँ हुँदैन,
थकान त मनको
सबैभन्दा गुप्त कोठामा
पुरानो सिसाको फ्रेमको
धुलोझैँ बनेर थुप्रिन्छ,
जहाँ अधुरा इच्छा
कब्रिस्तानका नामविहीन शिलालेखझैँ
एक-आपसमा ठोक्किँदै
रातभरि चिच्याइरहन्छन् ।

मान्छे थाक्छ
जब सपनाहरू
आफ्नै उचाइबाट खस्छन्,
जब आशाहरूमा
उज्यालो न्यानो प्रकाशभन्दा
रेतको चिसो सिरेटो हाबी हुन्छ ।
यतिबेला इकारसका प्वाँखहरू
घामको तातो रापले होइन,
तुषारापातको डरले पग्लिन्छन्–
फर्फराएर उड्नुअघि नै ।

ऊ थाक्छ
नबोलिएका वाक्यहरूको भिडले ।
मौनताले यहाँ विश्रामभन्दा बढी पोलेको हुन्छ,
दुखिरहेको घाउमा नुन-चुक छर्किएझैँ ।
जहाँ सुन्दर आत्मा
हरेक रातका हरेक प्रहर
आफ्नै परिचयसँग अपरिचित बनेर शङ्का गर्दै
ऐँठन परेझैँ झस्केर ब्युँझिरहन्छ ।

लाग्छ,
उसको जीवन
सिसिफसको पुनर्लेखन हो;
आशाको गरुङ्गो ढुङ्गा
आफ्नै छातीमा बोकेर
नियतिले हरेक साँझ त्यही ढुङ्गा
फेरि मनमाथि खसाल्छ,
र प्रमाणित गर्छ कि–
परिश्रमभन्दा निरर्थकता
अझ क्रूर हुन्छ ।

मन थाक्छ
अपेक्षाको तीखो क्रुसमा टाँगिँदा,
जहाँ आफ्नै मान्छेहरू
निर्दयी र मूकदर्शक बन्छन्,
अनि उपेक्षा सबैभन्दा हिंस्रक हतियार बनेर
आत्मविश्वास बगाउँछ ।

ऊ थाक्छ
बारम्बार मान्छे साबित हुनु परिरहँदा,
हरेक पाइलापिच्छेका सम्झौतासँगै
आत्माबाट एउटा आवाज
सदाका लागि काटिन्छ,
र मन
बोल्न नसक्ने शून्यको अभ्यास गर्न थाल्छ ।

अन्ततः थकान
कुनै क्षणको परिणाम होइन,
यो त निरर्थक बाँचिरहनु परेको
लामो सजाय हो ।
यस्तै सोचहरूको थिचाइले
मनैदेखि थाक्छ मान्छे ।

किनकि,
मनले सबैभन्दा धेरै सहेर पनि
जिउँदो रहनुपर्छ घाउ लुकाएर,
दरारहरू मुस्कानले सिलाउँदै
भोलिको नाउँमा फेरि एक पटक
आशा उठाएर ।